Kısa cevap: Ev internetinizin fiber kablosu koptuysa, kısa kaldıysa ya da ucundaki konnektör kırıldıysa ve bu kablo internet sağlayıcınıza aitse, önce sağlayıcınızı arayın. Kablo size aitse fiber kablo ucu sahada takılan bir fast konnektörle yenilenir; ucu sağlam kablo adaptör ve hazır patch cord ile uzatılır, ortasından kopan kablo ise mekanik ya da füzyon ekle birleştirilir. Fiber, bakır kablo gibi uçları bükülüp bantlanarak eklenemez.
Önce kontrol edin: Kablo kime ait?
Fiber internet kurulumlarında binadaki dağıtım kutusundan (ODK) dairenize gelen kabloyu ve modeme ya da ONT'ye bağlantıyı genellikle internet sağlayıcısı (Türk Telekom, Superonline, TurkNet vb.) yapar. Bu kablo koptuysa ya da ezildiyse arıza hattını arayıp kayıt açtırmak en doğru yoldur. Kendi müdahaleniz arıza kaydını zorlaştırabilir. Ayrıca hattaki ışık sağlayıcının santral tarafından gelir. Hasarın nasıl oluştuğuna göre ücret istenip istenmeyeceğini de sağlayıcınızdan öğrenin.
Aşağıdaki yöntemler kabloyu kendiniz aldıysanız ya da tesisat size aitse geçerlidir. Örnek olarak modemi başka odaya taşımak için çektiğiniz bina içi OBK kablosu, iş yerinizin ya da kamera sisteminizin fiber hattı veya duvar kutusuyla modem arasındaki hazır uçlu kablo sayılabilir. Amacınız yalnızca modemi başka odaya taşımaksa fibere hiç dokunmamak da bir seçenektir. Modem fiberin girdiği yerde kalır, ağ başka odaya Ethernet kablosuyla ya da Wi-Fi ile taşınır.
Hasar nerede? Duruma göre çözüm
| Durum | Çözüm | Gereken malzeme | Zorluk |
|---|---|---|---|
| Kablo sağlayıcıya ait | Sağlayıcıyı arayın | Yok | Yok |
| Duvar kutusu ile modem arasındaki iki ucu konnektörlü kablo kırıldı | Aynı uç tipinde yeni patch cord takın | Patch cord | Alet gerekmez |
| Kablo kısa kaldı, ucu sağlam | Adaptörle uzatın | SC adaptör ve patch cord | Kolay |
| Uçtaki konnektör kırıldı ya da kablo uca yakın koptu | Kabloyu kısaltıp fast konnektör takın | Fast konnektör, drop kablo soyucu, fiber sıyırıcı, cleaver, alkol ve mendil | Orta, dikkat ister |
| Kablo ortasından koptu | İki uca fast konnektör ve adaptör, mekanik ek ya da teknisyene füzyon ek | Seçilen yönteme göre | Orta veya ileri |
Neden fiber kablo bakır gibi birleştirilmez?
Tek modlu fiberde ışığı taşıyan çekirdek yaklaşık 9 mikron, camın tamamı 125 mikron çapındadır. Işığın bir uçtan diğerine geçmesi için iki ucun dik ve temiz kesilmesi, mikron düzeyinde karşılıklı hizalanması gerekir. Uçları bükmek, bantlamak, yapıştırmak ya da elle bastırmak ışığı geçirmez ya da kaybı çok yükseltir. Modem de bu durumda fiber sinyali göremez (LOS veya PON uyarısı). Bu yüzden bağlantı hep fabrikada hassas üretilmiş bir parçayla yapılır: konnektör ferrülü, adaptör içindeki hizalama kovanı, mekanik ekin V-yuvası ya da füzyon ek cihazı.
Yöntem 1: Adaptör ve patch cord ile uzatma
Kablonun ucunda sağlam bir konnektör varsa en kolay yol budur. SC adaptör (coupler), iki SC konnektörü karşılıklı buluşturan küçük bir parçadır. Mevcut ucu adaptörün bir tarafına, yeni hazır uçlu patch cord kablosunu diğer tarafına takarsınız. Patch cord'un öbür ucu modeme gider. Her ek bağlantı küçük bir kayıp ekler ve toza karşı hassas bir nokta oluşturur. Bu yüzden adaptörü çekilip zorlanmayacağı bir yere, mümkünse küçük bir kutuya yerleştirin. Konnektör uçlarına dokunmayın, kullanmadığınız uçlarda toz kapağını takılı tutun.
Yeşil mi mavi mi? APC ve UPC eşleştirme
SC/APC konnektörler genellikle yeşildir ve uç yüzeyi 8 derece açılı cilalanmıştır. SC/UPC konnektörler genellikle mavidir ve uç yüzeyi düzdür. Konnektör, adaptör ve patch cord aynı tipte olmalıdır: yeşil yeşille, mavi maviyle. APC ile UPC birbirine takılırsa kayıp çok yükselir ve uç yüzeyler zarar görebilir. Ev tipi GPON bağlantılarında yeşil SC/APC sık görülür. Yine de kararı kendi kablonuzun ucuna bakarak verin. Uygun parçaları fiber optik adaptör seçenekleri arasında bulabilirsiniz. LC gibi daha küçük konnektörler daha çok panel ve cihaz tarafında kullanılır.
Yöntem 2: Fast konnektör ile fiber kablo ucu takma
Fast konnektör (hızlı konnektör), sahada takılan mekanik bir konnektördür. İçinde fabrikada cilalanmış bir ferrül, kısa bir fiber parçası ve ışığı geçiren bir jel bulunur. Hazırladığınız fiberi bu parçaya değecek kadar itip kilitlersiniz. Füzyon ek cihazı ve cila gerekmez, ama hazırlık aletleri gerekir. Modeller arasında kablo tipi ve ölçü farkları olduğu için fast connector çeşitlerini kendi kablonuza göre seçin.
Gereken aparatlar
- Fast konnektör: Modemdeki ve duvar kutusundaki porta uygun tipte (SC/APC ya da SC/UPC). Kablonuzla uyumlu olmalı (2x3 mm yassı drop, 3 mm yuvarlak vb.).
- Drop kablo soyucu: Yassı bina içi kabloda fiberin iki yanında güç elemanları (FRP çubuk ya da çelik tel) bulunur. Dış kılıfı bunlara uygun bir drop kablo kesici ve sıyırıcı ile açmak fiberi korur.
- Fiber sıyırıcı: Camın üzerindeki 250 mikronluk kaplamayı almak için.
- Cleaver (fiber kesici): Fiberi dik ve doğru boyda kesmek için. Fibline fast konnektörlerle birlikte plastik cleaver seti kullanılabilir. Makas ya da maket bıçağı bu işi yapamaz.
- Temizlik: İzopropil alkol ve tüy bırakmayan mendil.
- İsteğe bağlı kontrol: Kırmızı ışık veren VFL kalemi ve imkân varsa optik güç ölçer (power meter).
Adım adım montaj
- Kablonun ezik, bükük ya da kırık kısmını düz bir kesimle atın. Modeliniz istiyorsa konnektörün arka parçasını önceden kabloya geçirin.
- Dış kılıfı üreticinin şablonundaki uzunlukta soyun. Güç elemanlarını keserken fibere yük bindirmeyin.
- Kaplamayı fiber sıyırıcıyla, fiberi bükmeden alın.
- Çıplak fiberi alkollü mendille bir kez silin. Bundan sonra hiçbir yere değdirmeyin.
- Fiberi cleaver ile şablondaki boyda kesin. Kesilmiş ucu silmeyin, ucu bir yere değerse kesimi tekrarlayın.
- Fiberi konnektöre arkadan, ucu sürtmeden düz itin. Birçok modelde içerideki fibere değdiğinde fiberde hafif bir yay oluşur. Yayı koruyarak kilidi kapatın.
- Kablo tutucuyu kapatın, dış gövdeyi takın, toz kapağını yerine koyun.
- Modemin fiber (PON) ışığını kontrol edin. Ölçüm imkânınız varsa seviyeyi power meter ile doğrulayın.
Sonuç kötüyse aynı fiberi tekrar itmek yerine hazırlığı baştan yapın. Hazırlık hatalarının kayba etkisini fast connector montajında kaybın neden arttığını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz. Adımlar modele göre değişebilir. Ürünle gelen talimat ve kesim şablonu her zaman önceliklidir.
Yöntem 3: Ortasından kopan kabloyu birleştirmek
- İki fast konnektör ve adaptör: Her iki uca konnektör takılır, uçlar bir adaptörde buluşturulur. Kendi başına yapmak için en pratik yoldur ama hatta bir konnektör çifti eklenmiş olur.
- Mekanik ek: Hazırlanıp kesilmiş iki fiber, içinde hizalama yuvası ve jel bulunan küçük bir mekanik ek parçasında karşılaştırılıp kilitlenir. Aynı hazırlık aletlerini ister.
- Füzyon ek: İki fiber, füzyon ek cihazında elektrik arkıyla kaynaştırılır. En düşük kayıp ve en dayanıklı sonuç bu yöntemle alınır. Ancak cihaz pahalıdır ve deneyim ister. Tek bir onarım için bir teknisyen çağırmak daha mantıklıdır.
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, birleşim noktası çekme ve bükmeye karşı korunmalıdır. Ek ya da adaptör küçük bir kutunun içinde, kabloları sabitlenmiş halde durmalıdır.
Güvenlik: Göz ve cam kırıntıları
- Fiber ucuna, konnektöre ya da adaptörün içine hiçbir zaman bakmayın. Işık görmeseniz bile hatta gözün göremediği kızılötesi ışık olabilir. Modemi kapatmak sağlayıcı tarafından gelen ışığı kesmez.
- VFL'nin kırmızı ışığına da doğrudan bakmayın.
- Kesilen fiber parçaları gözle zor görülen cam iğnelerdir ve deriye batabilir. Parçaları koyu renkli bir zeminde çalışarak bantla toplayın, kapaklı bir kaba atın. Elle süpürmeyin, halıya düşürmeyin. Çalışırken bir şey yiyip içmeyin, iş bitince ellerinizi yıkayın. Koruyucu gözlük takmanız önerilir.
- Kabloyu keskin açıyla bükmeyin ve ezmeyin. Bina içi kablolarda bükülmeye dayanıklı (G.657 sınıfı) fiber kullanılsa da kırılan cam geri gelmez.
Sık sorulan sorular
"Fiber kablo ucu takma aparatı" tam olarak nedir?
Genellikle fast konnektör ile onu takmak için gereken soyucu, sıyırıcı ve cleaver kastedilir. RJ45 pensesi gibi fiberin ucunu tek hamlede sıkan bir alet yoktur. LC konnektör takma ve sökme pensi gibi aletler, yoğun panellerde hazır konnektörleri porta takıp çıkarmak içindir. Kabloya konnektör takmaz.
Modeme giden sarı kablo koptu, ne almalıyım?
Kablonun iki ucunda da konnektör varsa ve iki uç da sökülebiliyorsa bu bir patch cord'dur. Uç tiplerine ve renklerine bakıp aynı tipte, yeterli uzunlukta yeni bir patch cord takmanız yeterlidir. Kablo duvardan doğrudan çıkıyorsa sağlayıcının kablosudur, sağlayıcınızı arayın.
Fast konnektör takınca internet hızım düşer mi?
Doğru takılmış bir konnektör hızı düşürmez. Hız aboneliğinize bağlıdır. Konnektör yalnızca modeme ulaşan ışık seviyesini biraz azaltır. Seviye cihazın çalışma aralığında kaldıkça hız değişmez. Kötü yapılmış bir bağlantı ise genellikle bağlantının kopmasına ya da kararsız çalışmasına yol açar.
Fast konnektör sökülüp tekrar takılabilir mi?
Modele bağlıdır. Bazı fast konnektörler sınırlı sayıda yeniden montaja izin verir, bazıları tek kullanımlıktır. Ürün bilgilerinde geçen "bağlantı döngüsü" değeri konnektörün porta takılıp çıkarılmasıyla ilgilidir, fiberin yeniden montajıyla değil. Üreticinin talimatına bakın.
Yorum Bırak